Erkek alkol bağımlısı hastalarda Aşerme Tipoloji Ölçeği’nin (CTQ) Türkçe versiyonunun geçerlilik çalışması
Cuneyt Evren, Gokhan Umut, Ruken Agachanli, Bilge Evren, Muge Bozkurt, Yesim Can
Makale No: 3   Makale Türü:  Araştırma
Amaç: Alkol aşermesi alkol kullanım bozukluğunun çekirdek belirtilerinden biri olarak görülmektedir ve alkol bağımlısı hastalarda kaymanın güçlü bir öngörücüsüdür. Aşerme Tipoloji Ölçeği (CTQ), aşermenin üç yönlü psikobiyolojik modeline göre (ödül, rahatlama ve obsesif aşerme) aşermenin boyutsal öz-derecelendirme değerlendirmesine izin verir. Çalışmanın amacı ayaktan ve yatarak tedavi gören alkol kullanım bozukluğu (AKB) hastalarından oluşan bir örneklemde CTQ’nun Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerini değerlendirmekti.

Yöntem: Katılımcılar ayaktan ve yatarak tedavi görmekte olan 157 alkol kullanım bozukluğu hastasından oluşmaktaydı. Katılımcılar CTQ ile hem total aşerme ve hem de onun obsesif ve kompulsif bileşenlerini değerlendiren maddeleri içeren Obsesif Kompulsif İçme Ölçeği (OKİÖ) ile değerlendirildi.

Bulgular: Obsesif, rahatlama ve ödül aşerme bileşenleri sırasıyla toplam varyansın %27.91, %8.17 ve %7.23’ünü oluşturmaktaydı. Ödül aşermesi yerine, madde 7 ve madde 8 obsesif aşermede ve madde 10 ise rahatlama aşermesinde bulunmaktaydı. Cronbach’s ? katsayısı obsesif aşerme için 0.87, rahatlama aşermesi için 0.64 ve ödül aşermesi için 0.42 idi. Maddeler kendi alt ölçekleri ile orta derecede ilişkiliydi. Aşermenin bütün tipleri OKİÖ ve OKİÖ’nin obsesif boyutu ile orta derecede ilişkiliyken OKİÖ’nün kompulsif boyutuyla hafif derecede ilişkiliydi.

Sonuç: Bu bulgular CTQ’nun Türkçe versiyonunun AKB hastaları arasında aşermenin üç boyutunu ölçen geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Alkol kullanım bozukluğu, CTQ, aşerme, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik
Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2016;29:219-226
MAKALE GÖNDER
11. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi
DÜŞÜNEN ADAM BROŞÜRLERİ
KAPAK
Creative Commons Lisansı

Düşünen Adam : Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
Düşünen Adam - Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi
Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Yayıncı
Yerküre Tanıtım ve Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.