Substance abuse in high school students: their self-efficacy to avoid substance
Sultan Uzun, Meral Kelleci
PDF
Article No: 4   Article Type :  Research
Objective: This study was aimed at determining high school students’ self-efficacy on the prevention of substance abuse and identifying the related factors, since substance abuse, a major health problem both in Turkey and in other countries of the world, is on the increase not only among young people but also even among primary school students. 
Method: The study population comprised 22623 students (11210 males, 11413 females) in 37 high schools in Sivas Provincial Center. The study sample included 911 students (485 females, 426 males). The sample size was calculated using the sample selection formula for the finite population. The study data were collected using the Sociodemographic Characteristics Questionnaire and the Drug Avoidance Self-Efficacy Scale. In the analysis of the data, frequency distribution, variance analysis (ANOVA), Student's t test, Chi-square test, logistic regression analysis and correlation analysis were used.
Results: Of the participating students, 38.7% reported that they themselves or people around them used a substance. The substances used were cigarettes (32.8%), alcohol (6.8%), bonsai (2.1%), bally (1.6%), cannabis (0.7%) and ecstasy (0.4%). The mean score those who themselves or people around them used a substance obtained from the Drug Avoidance Self-Efficacy Scale was 97.77 ± 19.39, while the mean score those who themselves or people around them did not use a substance obtained from the Drug Avoidance Self-Efficacy Scale was 102.24 ± 18.51 (p = 0.001). The difference between them was statistically significant (p = 0.001). In the prevention of substance abuse, those who were 17 years or older, had an illness, studied in a vocational high school, had a fragmented family, defined themselves as aggressive, had parents with low education level, had a bad relationship with the family members, were not satisfied with school life and had low academic achievement were determined to have low self-efficacy (p <0.05). It is 1.46 times more than those who are not using the risk of substance use among 17-19 age group members. Those who have a history of illness are 0.53 times more likely to use drugs than those who do not.
Conclusion: It was concluded that studies should be carried out to improve self-efficacy to prevent substance abuse among high school students, particularly among those in the at-risk group.

Keywords : Drug Abuse, High School Students, Self-efficacy, Opinions on Prevention
Lise öğrencilerinde madde bağımlılığı: madde bağımlılığından korunma konusundaki öz yeterlilikleri ve ilişkili faktörler
Makale No: 4   Makale Türü :  Araştırma
Amaç: Bu çalışmada Türkiye’de ve dünyada önemli bir sağlık sorunu olan madde bağımlılığının gençler arasında artması, madde kullanım yaşının ilköğretim düzeyine kadar düşmesi nedeniyle, lise öğrencilerinin, madde bağımlılığından korunma konusundaki öz yeterliklerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlandı.
Yöntem: Araştırmanın evrenini Sivas İli Merkez’de bulunan 37 lisedeki 22623 öğrenci (11210 erkek, 11413 kız), örneklemini ise evrenin belli olduğu durumlarda örneklem seçme formülü ile hesaplanan 911 öğrenci (485 kız, 426 erkek) oluşturdu. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu ve Ergenler İçin Madde Bağımlılığından Korunma Öz Yeterlik Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizinde Frekans dağılımı, Varyans Analizi, Student’s t Testi, Ki-kare testi, Lojistik regresyon analizi ve  Korelasyon Analizi kullanıldı.
Bulgular: Öğrencilerin %38.7’si kendisinde veya çevresinde madde kullanımının olduğunu bildirmiştir. Kullanılan maddeler ise %32.8 sigara, %6.8 alkol, %2.1 bonzai, %1.6 bally %0.7 esrar ve %0.4 ecstasy olarak belirtilmiştir. Öğrencilerin kendisinde ve çevresinde madde kullanım öyküsü olanların öz yeterlik ölçeği puan ortalaması 97.77±19.39 iken, kendisinde ve çevresinde madde kullanım öyküsü olmayanların öz yeterlik ölçeği puan ortalaması 102.24±18.51 olup, aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0.001). Madde bağımlılığından korunmada, 17 yaş ve üzeri grupta, herhangi bir hastalığa sahip, meslek lisesinde okuyan, parçalanmış aile yapısı olan, kendini saldırgan olarak tanımlayan, babasının eğitim düzeyi düşük, aile ilişkisi kötü, okul yaşantısından memnun olmayan ve akademik başarısı düşük olanların madde bağımlılığından korunmada öz yeterliklerinin düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05).  17-19 yaş grubundaki bireylerin madde kullanma riski kullanmayanlara göre 1.46 kez daha fazladır. Hastalık öyküsü olanların madde kullanma riski, kullanmayanlara göre 0.53 kez daha fazladır.
Sonuç: Lise öğrencilerinde madde bağımlılığından korunmada öz yeterliliğin arttırılmasına ve özellikle riskli grubun güçlendirilmesine yönelik çalışmaların yapılmasına gereksinim olduğu görülmüştür. 

Anahtar kelimeler : Madde bağımlılığı, lise öğrencileri, öz yeterlik, madde bağımlılığını önleme
Düşünen Adam - Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi
Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Yayıncı
Yerküre Tanıtım ve Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.